Wniosek o kartę CUKR złożyło 3,3% uprawnionych. Z rejestru PESEL UKR ubyło w cztery tygodnie 82 249 osób

Termin i tempo wniosków. Wniosek o kartę CUKR można złożyć, dopóki trwa ochrona czasowa, czyli obecnie do 4 marca 2028 r. (decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912). Polskie przepisy przejęły tę datę automatycznie, bo legalność pobytu wiążą wprost z decyzją Rady (art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony). Warunkiem jest status UKR w dniu złożenia wniosku (art. 42c specustawy). Do 30 czerwca wpłynęło 14 tys. wniosków, do 31 lipca 24,6 tys. Gdyby lipcowe tempo się utrzymało, do marca 2028 r. wniosek złożyłby mniej więcej co trzeci uprawniony. To arytmetyka, nie prognoza.

Uprawnieni. Szacunek raportu to 720–780 tys. osób, czyli około 750 tys., liczony od 868 037 aktywnych statusów UKR z 8 września 2026 r. Rządowa ocena skutków regulacji (druk sejmowy nr 2172) zakładała około 800 tys.

Rejestr. Między 11 sierpnia a 8 września 2026 r. liczba osób ze statusem UKR spadła z 950 286 do 868 037, o 82 249 (8,7 proc.). To największy spadek między dwiema kolejnymi publikacjami rejestru od stycznia 2025 r. W rocznikach 2009 i młodszych ubyło około 58 tys. osób (18 proc. tej grupy), w starszych około 24 tys. (niecałe 4 proc.). Spadek zbiega się w czasie z 1 września, kiedy art. 25 ustawy z 23 stycznia 2026 r. zmienił z urzędu status UKR na NUE osobom, które dostały PESEL na podstawie oświadczenia i nie potwierdziły tożsamości ważnym dokumentem podróży. Żaden urząd nie podał, ile osób objęła ta zmiana. Raport nie twierdzi, że to ona spowodowała spadek.

Skutki zmiany statusu. Sam status NUE nie oznacza nielegalnego pobytu. Kto jednak został w Polsce bez innej podstawy pobytu, traci m.in. publicznie finansowaną opiekę zdrowotną, która przysługuje czterem grupom osób ze statusem UKR, w tym dzieciom i kobietom w ciąży (art. 112c ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony), oraz świadczenie 800+ (art. 43 ust. 3 ustawy wygaszającej). Wniosek o pobyt czasowy złożony w trakcie nielegalnego pobytu co do zasady kończy się odmową, z wyjątkami m.in. dla małżonków obywateli polskich (art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach). Nie może też złożyć wniosku o kartę CUKR. Obowiązek i prawo do nauki zostają (art. 165 Prawa oświatowego).

Czas postępowań. Według MSWiA (odpowiedź na interpelację nr 18089 z 27 lipca 2026 r.) postępowanie o pobyt czasowy trwa średnio ponad rok w 10 z 16 województw, od 386 do 658 dni.

Cztery fale. Pierwsza to wnioski o kartę CUKR do 4 marca 2028 r. Druga to osobisty odbiór kart w ciągu 60 dni od zawiadomienia. Trzecia przypada na lata 2029–2031: karty CUKR zaczną wtedy wygasać, a przepisy nie przewidują ich odnowienia, więc posiadacze wrócą do urzędów z pełnymi wnioskami o pobyt czasowy lub stały. Czwarta to status rezydenta długoterminowego UE i język polski na poziomie B1, z kulminacją po 2031 r. Wszystkie trafią do tych samych szesnastu urzędów wojewódzkich. Daty wynikają z przepisów, więc urzędy, pracodawcy i samorządy mogą się przygotować z wyprzedzeniem.

Co mogą wyjaśnić tylko urzędy. Ile osób 1 września utraciło status UKR i czy to ta sama grupa, o którą zmniejszył się rejestr. Jaki plan mają urzędy na wypadek spiętrzenia wniosków o kartę CUKR przed 4 marca 2028 r. Czy posiadacze kart CUKR dostaną uproszczoną drogę do kolejnego zezwolenia, zanim karty zaczną wygasać.

„Rejestr PESEL UKR to publiczny zbiór danych. Wystarczy zsumować powiaty, żeby zobaczyć, że w cztery tygodnie ubyło 82 tysiące osób, a siedem na dziesięć z nich to dzieci i nastolatki. Co się z nimi stało, powinny wyjaśnić MSWiA i Urząd do Spraw Cudzoziemców. My pokazujemy liczby, ale widzimy, że te same pytania padają już w mediach społecznościowych” – mówi Miłosz Naworski, założyciel Dopomo.

„Na razie wniosek o kartę CUKR złożyło 24,6 tys. z około 750 tys. uprawnionych. Każdemu, kto ma prawo do karty, radzę nie zwlekać, bo samo wydanie karty może potrwać do 180 dni” – dodaje Miłosz Naworski.
O raporcie. „Legalizacja pobytu w Polsce 2026–2031: chaos, którego można uniknąć” to raport Dopomo Data Lab oparty wyłącznie na źródłach publicznych: rejestrze PESEL UKR (Ministerstwo Cyfryzacji, dane.gov.pl, zbiór 2715), raportach Urzędu do Spraw Cudzoziemców, odpowiedzi MSWiA na interpelację poselską i tekstach ustaw w Dzienniku Ustaw. Cztery wersje językowe (polska, ukraińska, rosyjska, angielska), metodologia z każdym krokiem rachunku i dane w pliku CSV. 

Pełny raport: Legalizacja pobytu w Polsce 2026–2031: chaos, którego można uniknąć

O Dopomo. Dopomo to cyfrowy asystent legalizacji pobytu dla cudzoziemców w Polsce. Prowadzi krok po kroku przez procedurę CUKR i pobytu czasowego, od zdjęcia biometrycznego po przygotowanie kompletnego wniosku do złożenia w portalu MOS, po ukraińsku, rosyjsku, angielsku i polsku.

Kontakt dla mediów: Miłosz Naworski, założyciel Dopomo · [email protected] · +48 797 106 646