Przemyslaw Przybylski 
Jeż nocą idzie w świat – zwolnij, żeby żył sto lat! W Wałbrzychu trwa pierwszy w Polsce program ochrony jeży. Realizuje go stowarzyszenie „Czysty Wałbrzych”, a bank Credit Agricole jest jego partnerem.
Na dwóch największych osiedlach mieszkaniowych Wałbrzycha – Podzamczu i Piaskowej Górze – ustawionych zostało dziesięć drewnianych domków dla jeży. Małe budki stanęły w parkach, na trawnikach i na skraju lasu – wszędzie tam, gdzie te małe zwierzątka mogą się pojawiać.
– „Miasto jeży” to pierwszy taki projekt w Polsce. Jego celem jest tworzenie bezpiecznych miejsc do życia dla jeży oraz edukacja mieszkańców w zakresie ochrony tych niezwykle pożytecznych i chronionych zwierząt – wyjaśnia Paweł Siodłak, prezes Czystego Wałbrzycha. – Nasz projekt ma pokazać, że ochrona zwierząt może być częścią codziennego funkcjonowania miasta – zarówno poprzez tworzenie bezpiecznych siedlisk, jak i zmianę zachowań mieszkańców.
Domki dla jeży zostały ustawione w specjalnie przygotowanych siedliskach. Każde ogrodzone niewielkim płotkiem, z odpowiednio dobraną roślinnością, naturalnymi kryjówkami oraz dostępem do wody. – Domki mają od spodu izolację, nie są lakierowane tylko powleczone specjalnym olejem lnianym i z blaszanym daszkiem. Każde siedlisko oznaczone jest tabliczkami z informacją, że jeże są chronione prawnie i to siedlisko również jest pod ochroną – mówi Paweł Siodłak.
Każde siedlisko ma swojego opiekuna. Niektórymi opiekują się indywidualni mieszkańcy miasta, innymi szkoły, firmy lub wspólnoty mieszkaniowe. Opiekunowie odpowiedzialni są m.in. za dbanie o roślinność wokół domków, uzupełnianie wody w poidełkach i sprawdzanie w jakim stanie są zwierzęta.
Pozwól jeżom przejść bezpiecznie przez ulicę
Oprócz budowy siedlisk, w ramach projektu „Miasto jeży” realizowane są również działania edukacyjne dla mieszkańców miasta. Ekolodzy chcą zwrócić uwagę na zagrożenia, z jakimi jeże spotykają się w mieście. W dzielnicach, w których ustawione zostały domki dla jeży, pojawiły się billboardy i plakaty ostrzegające kierowców przed zbyt szybką jazdą osiedlowymi ulicami.
– Jeże są aktywne przede wszystkim po zmroku. W poszukiwaniu pożywienia i schronienia przemieszczają się pomiędzy terenami zielonymi na miejskich osiedlach. W ten sposób trafiają na drogi i mogą znaleźć się bezpośrednio na trasie samochodów – wyjaśnia Paweł Siodłak. – Dlatego apelujemy: kilka kilometrów na godzinę mniej i większa uwaga za kierownicą mogą zdecydować o życiu zwierzęcia.
Kampania przypomina także, że jesienne liście mogą być naturalnym schronieniem dla jeży i dlatego warto zostawiać część trawników niezagrabionych.
– Dla jeży liście, suche trawy i drobne gałęzie są świetnym materiałem do budowy zimowych schronień. Dlatego zwracamy uwagę, że nie wszystkie liście muszą być usuwane z trawników. Nie oznacza to całkowitej rezygnacji z utrzymania miejskiej zieleni, ale o pozostawienie wybranych miejsc, w których natura może funkcjonować w bardziej naturalny sposób – wyjaśnia Siodłak.
Bank wspiera różnorodność
Programowi „Miasto jeży” patronuje bank Credit Agricole, dla którego to już kolejna inicjatywa wspierająca zachowanie bioróżnorodności i ochronę środowiska.
– Ochrona bioróżnorodności jest dla nas bardzo istotna. Każda jednostka organizacyjna banku musi brać pod uwagę wpływ oraz ryzyko związane z utratą bioróżnorodności, a także identyfikować je i odpowiednio nimi zarządzać. Oprócz działalności stricte biznesowej, chętnie angażujemy się również w projekty społeczne, które pomagają bezpośrednio chronić środowisko i wpływają na poprawę jakości życia mieszkańców. Bioróżnorodność ma z tym bardzo wiele wspólnego – wyjaśnia Ewa Deperas-Jarczewska, dyrektorka Biura Zrównoważonego Rozwoju i ESG w Credit Agricole.
Od 2024 r. bank jest partnerem Centrum UNEP-GRID Warszawa i angażuje się w projekty realizowane w ramach programu Re:Generacja, którego celem jest ochrona i odtwarzanie ekosystemów, które są kluczowe dla zdrowia człowieka i planety. W ramach tej inicjatywy bank wspierał finansowo m.in. ochronę rezerwatu Las Pracki we Wrocławiu oraz utrzymanie bioróżnorodności w najwyższych partiach Karkonoszy.
Odpowiedzialne zarządzanie
We współpracy z Polskim Związkiem Wędkarskim, ekologiem Dominikiem Dobrowolskim oraz fundacją „Wroc Ma Moc” bank zorganizował akcję ODROdzenie. W ramach publicznej zbiórki połączonej z darowizną banku udało się zebrać 100 tys. zł, które przeznaczone zostały na wyhodowanie 1,5 mln sztuk narybku różnych gatunków i zarybienie Odry po katastrofie ekologicznej z 2022 r.
Warto także wspomnieć, że od siedmiu lat Credit Agricole wspólnie ze spółką leasingową EFL i Dominikiem Dobrowolskim realizują kampanię ekologiczno-edukacyjną #MniejPlastiku, w ramach której organizowane są jedne z największych w Polsce inicjatyw sprzątania rzek: Akcja Czysta Odra i Akcja Czysta Wisła. Od 2022 r. wzięło w nich udział łącznie ponad 200 tys. osób, które zebrały ponad 1 tys. ton śmieci.
Między innymi dzięki takim działaniom bank od kilku lat zajmuje czołowe miejsca w prestiżowym rankingu „ESG. Odpowiedzialne zarządzanie”. Natomiast w badaniu opinii publicznej przeprowadzonym w grudniu 2025 r. przez ośrodek badawczy Kantar, Credit Agricole uznany został za najbardziej zaangażowany ekologicznie bank w Polsce.
